Вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ обезбеди нов, детален поглед на планетарната маглина Tc 1, оддалечена околу 10.000 светлосни години во соѕвездието Олтар. Во неа се наоѓа ѕвезда во доцна еволутивна фаза, која ги исфрлила надворешните слоеви гас и прашина, а во јадрото останал бело џуџе што ја осветлува околината.
Најголемото изненадување се т.н. „бакиболи“ (buckminsterfullerene) — шупливи јаглеродни молекули со структура слична на фудбалска топка. Tc 1 е познат објект уште од 2010 година, кога со „Спицер“ за првпат беа потврдени овие молекули во вселената. Сега, со повисоката резолуција и чувствителност на „Веб“, астрономите гледаат многу посложена внатрешна структура отколку што се претпоставуваше.
Податоците од средно-инфрацрвениот инструмент MIRI покажуваат распоред на потопол и постуден материјал во маглината, како и необични форми што сè уште немаат јасно објаснување. Истражувачите нагласуваат дека новата слика отвора исто толку прашања колку што дава одговори, особено за тоа како настануваат и се менуваат бакиболите при различни температури, густини и зрачење.
Овие молекули се важни затоа што се поврзани со пошироката хемија на јаглеродни соединенија во космосот. Научниците ги детектираат во различни средини — кај ѕвезди на умирање, во млади ѕвездени системи, меѓуѕвездени облаци и дури во метеорити — но и натаму не е јасно зошто се појавуваат само во ограничен број слични објекти.
Следува подлабока анализа на Tc 1 за да се утврди дали механизмот на формирање на бакиболите во вселената е сличен на условите во лаборатории на Земјата, каде обично се потребни високи температури, многу јаглерод и малку кислород. Новите мерења од „Веб“ можат да помогнат во разбирањето на тоа како се создаваат и еволуираат органските молекули — клучен чекор во пошироката приказна за хемијата што претходи на животот.
